In België zijn alle wettelijke inwoners er in het algemeen toe gehouden zich aan te sluiten bij een ziekenfonds. Deze verzekering zal instaan voor de volledige of gedeeltelijke terugbetaling van medische consultaties, ziekenhuisopnames, verzorging of de aankoop van geneesmiddelen. In dit kader kunnen sommige mensen hogere terugbetalingen ontvangen. Zij komen dus in aanmerking voor de zogenaamde "verhoogde tegemoetkoming" in het kader van de verplichte verzekering voor geneeskundige verzorging. Het recht op de verhoogde tegemoetkoming wordt soms afgekort tot RVT.

Deze verhoogde tegemoetkoming wordt automatisch toegekend aan mensen die bepaalde sociale voordelen ontvangen of bepaalde statuten hebben zoals:

- leefloon (LL) of equivalent (na minstens 3 maanden);

- inkomensgarantie voor ouderen (IGO);

- een tegemoetkoming voor personen met een handicap (Inkomensvervangende tegemoetkoming, Integratietegemoetkoming, Allocation aux personnes âgées of Zorgbudget);

- kinderen met een erkende handicap van minstens 66%;

- niet-begeleide minderjarige vreemdelingen (NBMV’s);

- weeskinderen die beide ouders verloren hebben.

Het wordt ook automatisch toegekend aan alleenstaanden, met of zonder kind(eren) ten laste, die inkomens hebben die onder het jaarlijkse wettelijke grensbedrag liggen en die:

- minstens 3 maanden werkloos zijn;

- minstens 3 maanden arbeidsongeschikt zijn;

- in invaliditeit zijn.

Bovendien kan de verhoogde tegemoetkoming op verzoek worden toegekend aan huishoudens met lage inkomens, na onderzoek van deze inkomens en van hun professionele en/of gezinssituatie.

Als een lid van een huishouden recht heeft op de verhoogde tegemoetkoming, hebben de andere leden van het huishouden daar in het algemeen ook recht op.

De huidige regelgeving over de verhoogde tegemoetkoming is van kracht sinds 1 januari 2014. Ze vervangt en groepeert de twee statuten die sinds 2007 bestonden: Recht op de verhoogde tegemoetkoming en OMNIO.

Gelet op de vereisten om de verhoogde tegemoetkoming te ontvangen, kan het aandeel van rechthebbenden van deze verhoogde tegemoetkoming in de bevolking dienen als indicator voor het aandeel van de bevolking dat van een laag inkomen leeft. Aldus kunnen de begrippen armoede en bestaansonzekerheid op een preciezer geografisch niveau dan het gewest worden benaderd, hetgeen niet mogelijk is met andere bronnen (bijvoorbeeld de EU-SILC-enquête die wordt gebruikt om het "officiële" armoedecijfer vast te stellen).

De interpretatie van de evolutie in de tijd van het aandeel van de rechthebbenden op een verhoogde tegemoetkoming in de bevolking moet met de nodige voorzichtigheid gebeuren.
Enerzijds is de regelgeving over deze maatregel in de loop van de tijd geëvolueerd. Sommige ontwikkelingen kunnen dan ook eerder het gevolg zijn van deze veranderingen dan van een toename of een daling van het aantal mensen met een laag inkomen.
Anderzijds is sinds de laatste hervorming van de regelgeving de publiciteit over deze steunmaatregel bij de sociale diensten aangemoedigd en een geautomatiseerd systeem voor het opsporen van situaties die wijzen op een stabiel laag inkomen is ingevoerd bij de ziekenfondsen. Daarom wordt ze vaker aangeboden aan huishoudens die er recht op hebben, wat geleid heeft tot een stijging van de cijfers.
Omgekeerd wordt deze verhoging niet automatisch toegekend aan huishoudens met een laag inkomen, zonder “indicator” van laag inkomen. Als zij er niet om vragen, ontvangen zij ze niet. Er zijn dus ongetwijfeld veel huishoudens met een laag inkomen die niet in deze statistieken zijn opgenomen.

De waarde van deze indicator kan voor bepaalde gebieden om verschillende redenen worden verborgen (“Niet beschikbaar (ND)” of “Drempelwaarde (VS)”):

- Het gebied is of maakt deel uit van een “niet-residentiële” wijk. Het gaat om industrie- of spoorweggebieden, groene ruimten (parken, bossen, wouden...) en begraafplaatsen.

- Het aantal rechthebbenden van de verhoogde tegemoetkoming dat op dit grondgebied woont, ligt tussen 1 en 3.

- Het aantal inwoners van dit grondgebied is minder dan 50.

- Het zou mogelijk zijn om een verborgen waarde voor een ander grondgebied te berekenen op basis van de waarde van dit grondgebied en de waarde van andere grondgebieden.

De interpretatie van de evolutie in de tijd van het aandeel van de rechthebbenden op een verhoogde tegemoetkoming in de bevolking moet met de nodige voorzichtigheid gebeuren.
Enerzijds is de regelgeving over deze maatregel in de loop van de tijd geëvolueerd. Sommige ontwikkelingen kunnen dan ook eerder het gevolg zijn van deze veranderingen dan van een toename of een daling van het aantal mensen met een laag inkomen.
Anderzijds is sinds de laatste hervorming van de regelgeving de publiciteit over deze steunmaatregel bij de sociale diensten aangemoedigd en een geautomatiseerd systeem voor het opsporen van situaties die wijzen op een stabiel laag inkomen is ingevoerd bij de ziekenfondsen. Daarom wordt ze vaker aangeboden aan huishoudens die er recht op hebben, wat geleid heeft tot een stijging van de cijfers.
Omgekeerd wordt deze verhoging niet automatisch toegekend aan huishoudens met een laag inkomen, zonder “indicator” van laag inkomen. Als zij er niet om vragen, ontvangen zij ze niet. Er zijn dus ongetwijfeld veel huishoudens met een laag inkomen die niet in deze statistieken zijn opgenomen.

De waarde van deze indicator kan voor bepaalde gebieden om verschillende redenen worden verborgen (“Niet beschikbaar (ND)” of “Drempelwaarde (VS)”):

- Het gebied is of maakt deel uit van een “niet-residentiële” wijk. Het gaat om industrie- of spoorweggebieden, groene ruimten (parken, bossen, wouden...) en begraafplaatsen.

- Het aantal rechthebbenden van de verhoogde tegemoetkoming dat op dit grondgebied woont, ligt tussen 1 en 3.

- Het aantal inwoners van dit grondgebied is minder dan 50.

- Het zou mogelijk zijn om een verborgen waarde voor een ander grondgebied te berekenen op basis van de waarde van dit grondgebied en de waarde van andere grondgebieden.