Verkeersgeluid (multi-blootstelling): indicator Ln (23 u - 7 u)

Thema
  • Milieu
Subthema's
  • Geluid
Eenheid
dB(A)
Geografische schaal
Gemeenten / Wijken / Sectoren
Definitie

Multi-blootstellingsgeluid is een raming van de geluidshinder door de combinatie van weg-, spoorweg- en luchtvervoer.

De methode bestaat erin op basis van een wiskundig model de geluidsniveaus ten gevolge van elke geluidsbron (weg, spoor of lucht) op een gegeven punt te ramen en bij elkaar op te tellen. De indicator vertegenwoordigt een gemiddelde geluidswaarde per wijk of per gemeente. De berekeningen worden uitgevoerd op basis van een maas van 10 m bij 10 m, waarbij het punt in het midden van de maas de referentiewaarde van de indicator aangeeft.

De indicator van het multi-blootstellingsgeluidsniveau Ln (Level night) vertegenwoordigt het gemiddeld jaarlijks geluidsniveau dat 's nachts, tussen 23 u en 7 u, wordt waargenomen.

De kaart van de wijkmonitoring geeft de gemiddelde Lden-waarden per wijk of per gemeente weer. De gebruikte berekeningsmethode is het energetisch gemiddelde van de geluidsniveaus van de verschillende mazen op het betreffende grondgebied (wijk of gemeente). Deze wordt als volgt gedefinieerd:

Met i als de Lden-waarde van een bepaalde maas.

Deze indicator wordt in verband gebracht met slaapstoornissen. Er wordt geen weging toegepast, anders dan voor de indicator Lden die over een hele dag wordt berekend.

Belang

Lawaai is een bron van hinder voor de bevolking. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie is het de op één na grootste bedreiging voor de gezondheid in Europa. De gevolgen van geluidshinder zijn velerlei: verstoring van rust en slaap, fysiologische effecten, geestelijke gezondheidsproblemen, verstoring van andere activiteiten, gehoorverlies, enz.

Een goede slaap is onontbeerlijk op het biologische vlak. Nachtelijk lawaai verstoort de slaap, wat gevolgen kan hebben voor de gezondheid en het algemene welzijn: vermoeidheid, stress, slecht humeur, verminderd reactievermogen bij ongevallen, verminderde immuniteit en weerstand tegen ziekten, cardiovasculaire problemen, enz.

Verkeerslawaai is de belangrijkste bron van geluidshinder in het Brusselse Gewest. Er zijn verschillende bronnen van verkeerslawaai in onze stedelijke omgeving: wegvervoer (Brusselse Ring, stadsingangen, grote wegen, enz.), spoorwegvervoer (Noord-Zuidverbinding, andere spoorlijnen) en luchtvervoer (luchthaven van Brussel-Nationaal). Multi-blootstelling is een samenvattende maatstaf voor de gecombineerde hinder van deze drie vervoerswijzen.

De richtwaarden van de Wereldgezondheidsorganisatie (WGO) zijn ideale waarden die op lange termijn moeten worden bereikt. Zij zijn niet bindend, maar bepalen de kwaliteitsdoelstellingen van de geluidsomgeving die moeten worden nagestreefd om een bevredigende akoestische situatie te bereiken. Deze richtwaarden worden vertaald in aanbevelingen voor verschillende blootstellingssituaties, afhankelijk van de activiteit, de locatie en het tijdstip van de dag.

Richtsnoeren van de WGO over verkeerslawaai in de Europese regio (2018):

Geluidsbron

Aanbevolen niveaus van blootstelling buitenshuis

Overdag (Lden)

‘s Nachts (Ln)

Lawaai van het wegverkeer

53 dB(A)

45 dB(A)

Lawaai van het luchtverkeer

45 dB(A)

40 dB(A)

Lawaai van het spoorwegverkeer

54 dB(A)

44 dB(A)

 

In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest zijn verschillende maatregelen genomen om het lawaai te beperken. Zij worden uitgesplitst naar verschillende bronnen van hinder (vervoerslawaai en andere) en zijn van toepassing op specifieke situaties volgens specifieke normen en referentiewaarden.

De geldende referentiewaarden in het Brussels Gewest kunnen worden geraadpleegd in de fiche “De in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest gebruikte geluids- en trillingswaarden" (Leefmilieu Brussel, 2018).

De referentiewaarden worden gedefinieerd per brontype, zoals voor de richtsnoeren van de WGO:

Geluidsbron

Drempelwaarde die buiten gebouwen niet mag worden overschreden

Op 24 u (Lden)

‘s Nachts (Ln)

Lawaai van het wegverkeer

68 dB(A)

60 dB(A)

Lawaai van het spoorwegverkeer

73 dB(A)

65 dB(A)

Lawaai van bovengrondse trams en metro's

73 dB(A)

65 dB(A)

Lawaai van het luchtverkeer1

65 dB(A) overdag

55 dB(A) 's nachts

Lawaai van het luchtverkeer2

100 dB(A) overdag

90 dB(A) 's nachts

1 Gemiddelde waarden per periode (dag of nacht), voor het gebied het dichtst bij de luchthaven (minder dan 10 km)

2 Waarden op het moment van passage van een vliegtuig, voor het gebied dat het dichtst bij de luchthaven ligt

Beschikbaarheden
Datum van de kaart
2021

Verkeersgeluid (multi-blootstelling): indicator Ln (23 u - 7 u)

Thema
  • Milieu
Subthema's
  • Geluid
Gewestelijk gemiddelde / Gewestelijke mediaan (2021)
57.7
Eenheid
dB(A)
Inleiding

Multi-blootstellingsgeluid is een raming van de geluidshinder door de combinatie van weg-, spoorweg- en luchtvervoer. Dit type indicator vertegenwoordigt een gemiddelde geluidswaarde per wijk of per gemeente.

De indicator van het geluidsniveau Ln (Level night) vertegenwoordigt het gemiddeld jaarlijks geluidsniveau dat 's nachts, tussen 23 u en 7 u, wordt waargenomen. Deze indicator wordt in verband gebracht met slaapstoornissen. De grotere gevoeligheid van personen voor lawaai gedurende de nacht betekent dat naar lagere referentiewaarden moet worden gestreefd dan overdag.

Beschrijving

In 2021

De hoogste multi-blootstellingsgeluidsniveaus worden vooral aangetroffen in het noorden, noordoosten, oosten en zuidwesten van het Gewest. Sommige wijken van de eerste kroon zijn ook onderhevig aan zeer hoge gemiddelde geluidsniveaus. Er moet worden opgemerkt dat de context specifiek was: 2021 werd sterk beïnvloed door de covid-19-gezonheidscrisis en door het aanbevolen telewerk. Het weg-, lucht- en, in mindere mate, het spoorwegverkeer lag onder het gebruikelijke niveau.

Meer dan de helft van het Brusselse grondgebied heeft 's nachts een gemiddeld geluidsniveau van meer dan 50 dB(A). Twee wijken hebben zelfs waarden van meer dan 65 dB(A): Zuidstation en Goede Lucht. Geen enkele wijk heeft een gemiddelde waarde van minder dan 40 dB(A).

Deze hoge blootstelling aan vervoersgeluid is het gevolg van de combinatie van geluidsoverlast van de Ring, de grote wegen, de spoorlijnen en de vliegtuigbewegingen vanaf de luchthaven van Brussel-Nationaal. Ze ligt ruim boven de door de WGO aanbevolen normen, die variëren tussen 40 en 45 db(A), afhankelijk van het type geluidsbron.

In het stadscentrum, in de Vijfhoek, zijn de gemiddelde geluidsniveaus lager dan 60 dB(A). De wijk Grote Markt heeft met 48 dB(A) het laagste niveau.

De wijken van de eerste kroon zijn wat heterogener. De hoogste geluidsniveaus worden aangetroffen in het noorden en het westen ervan.  De dominerende geluidsbronnen verschillen naargelang van de locatie: spoorweglawaai voor de wijken Noord en Zuid, wegverkeerslawaai voor de wijk Kruidtuin.

De wijken van de tweede kroon vertonen vaak hoge of zeer hoge geluidsniveaus, met name in het noorden, noordwesten, oosten en zuidwesten van het gewest. De meeste noordelijke wijken van de tweede kroon vertonen gemiddelde waarden van meer dan 50 dB(A), met gemiddelde waarden ruim 64 dB(A) voor Haren.

Deze wijken worden getroffen door een combinatie van geluidsbronnen: het wegverkeer van de Brusselse Ring, de middenring en de radiale toegangswegen; het spoorwegverkeer van de Noord-Zuidverbinding en Schaarbeek-Vorming; en het lawaai van opstijgende vliegtuigen van de luchthaven.

In het zuidwesten betreft het vooral de invloed van de Brusselse Ring en de invalswegen naar het stadscentrum. De wijken Goede Lucht, Neerpede, Vogelzang-Erasmus, Bizet-Rad-Coovi en Industrie Zuid hebben 's nachts gemiddelde geluidsniveaus van meer dan 60 dB(A).

De gemiddelde waarden per buurt verhullen de heterogeniteit van de op het terrein waargenomen geluidsniveaus. Rustigere gebieden zijn te vinden binnen huizenblokken of in het Zoniënwoud, maar deze gebieden kunnen worden begrensd door zeer luidruchtige wegen die de gemiddelde waarde van de buurt verhogen. Anderzijds kan een wijk met een laag gemiddelde incidentele door het vervoer veroorzaakte zwarte vlekken maskeren.

 

Voor meer informatie

Leefmilieu Brussel (online). Het milieu: stand van zaken. (Multi) Blootstelling aan verkeersgeluid

De definitie van de cursief gedrukte woorden vindt u in het glossarium van de website.