Aandeel in de wijk wonende kinderen die naar een kleuterschool gaan op meer dan 4 km van hun woning
Thema
- Onderwijs
Subthema's
- Kleuteronderwijs
Eenheid
Geografische schaal
Bronnen
Definitie
Voor ieder niveau (kleuteronderwijs, lager onderwijs en middelbaar onderwijs) staat de teller voor het aantal kinderen uit de wijk dat naar een school gaat die zich op meer dan 1 km in vogelvlucht van hun woonplaats bevindt, en de noemer komt overeen met het totale aantal kinderen uit de wijk dat is ingeschreven in een school voor het desbetreffende niveau, ongeacht de afstand tussen die school en hun woonplaats.
Belang
De indicator laat zien hoe de mobiliteit van kinderen is vanaf hun woonplaats. De indicator beoordeelt het aandeel kinderen dat naar een school gaat die ver van hun woonplaats ligt. Hierbij wordt een school beschouwd als ver van de woonplaats gelegen als de school zich op meer dan 4 km in vogelvlucht van de woonplaats van het kind bevindt. Wat mobiliteit betreft, bieden deze lange afstanden weinig ruimte voor zachte mobiliteit (te voet, met de fiets …) en dwingen ze vaak tot gemotoriseerd vervoer (openbaar vervoer, auto).
Opmerking
De afstand tot de woonplaats is doorgaans niet het enige criterium dat bepalend is bij de keuze van een school. Andere criteria, zoals normen en waarden van de instelling, reputatie van de school, het selectiebeleid of het soort wijk waarin de school zich bevindt, spelen een rol bij de keuze (GIRSEF1). Kinderen kunnen dus uit eigen keuze of uit noodzaak (zoals een gebrek aan plaatsen in scholen in de buurt) naar een school gaan die verder van huis ligt.
De afstanden in vogelvlucht tussen woonplaats en school worden berekend tussen het demografisch zwaartepunt van de statistische sector waar het kind woont en de XY-coördinaten van zijn school. Het demografisch zwaartepunt komt overeen met het gemiddelde van de kaartcoördinaten van elk bewoond adres in de sector, gewogen voor het aantal inwoners. In sommige grotere en langgerekte sectoren geeft het demografische zwaartepunt de woonplaatsen minder goed weer. Dit heeft een lokale impact op de indicator die daardoor moeilijk te begrijpen is. Op het niveau van de wijken (= groepering van statistische sectoren) wordt evenwel verwacht dat deze onnauwkeurigheden elkaar compenseren. Meer informatie: Focus van het BISA nr. 72
1 DELVAUX, Bernard et SERHADLIOGLU, Eliz, 2014. La ségrégation scolaire, reflet déformé de la ségrégation urbaine. Différentiation des milieux de vie des enfants bruxellois. Les cahiers de recherche du Girsef. Oktober 2014, nummer 100, beschikbaar op: https://www.uclouvain.be/cps/ucl/doc/girsef/documents/cahier_100_Delvaux-Serhadlioglu(1).pdf
Beschikbaarheden
| Datum van de kaart |
|---|
| 2023-2024 |
| 2022-2023 |
| 2021-2022 |
| 2020-2021 |
| 2019-2020 |
Aandeel in de wijk wonende kinderen die naar een kleuterschool gaan op meer dan 4 km van hun woning
Thema
- Onderwijs
Subthema's
- Kleuteronderwijs
Eenheid
Inleiding
Aan de hand van de indicator die aangeeft welk aandeel van de kinderen in een wijk naar een kleuterschool gaat die meer dan 4 km van hun woonplaats ligt, kan worden vastgesteld in welke wijken veel of weinig kinderen lange afstanden moeten afleggen om naar een kleuterschool te gaan. Wat mobiliteit betreft, bieden deze lange afstanden weinig ruimte voor actieve mobiliteit (te voet, met de fiets …) en dwingen ze vaak tot gemotoriseerd vervoer (openbaar vervoer, auto).
Beschrijving
II.1 In 2023-2024
|
Het Brussels Gewest is in tweeën verdeeld via een as die van zuidwest naar noordoost loopt. In het noordwesten bevinden zich de wijken met het grootste aandeel kinderen dat naar een kleuterschool gaat die meer dan 4 km van hun woonplaats ligt. In het zuidoosten bevinden zich de wijken met het laagste aandeel. |
Tijdens het schooljaar 2023-2024 gaat 24 % van de Brusselse kinderen naar een kleuterschool op minder dan 1 km van hun woonplaats. Dit aandeel varieert lokaal tussen 0,5 % (Sint-Job Kauwberg) en 29 % (Neerpede).
Geografisch gezien is het verschil tussen de noordwestelijke en de zuidoostelijke helft van het Gewest overduidelijk. De wijken waar het aandeel kinderen dat lange afstanden aflegt het grootst is, bevinden zich in het noordwesten. Meer bepaald liggen binnen deze zone de wijken met de hoogste indicatorwaarden (>9 %) ten noorden van de tweede kroon, in de Vijfhoek en enkele wijken aan de periferie in het westen (Neerpede, Industrie Zuid, Potaarde). De wijken met de hoogste indicatorwaarden zijn ook de wijken met de hoogste indicatorwaarden voor het aandeel kinderen dat buiten het Gewest naar een kleuterschool gaat (Kaart). Zoals beschreven in Focus 72 van het BISA duren de verplaatsingen richting buiten het Gewest over het algemeen langer dan de verplaatsingen binnen het Gewest.
De wijken waar het aandeel kinderen dat lange afstanden aflegt het laagst is, bevinden zich in de zuidoostelijke helft van het Gewest. Deze zone vertoont een homogene structuur van wijken met een laag aandeel kinderen die lange afstanden afleggen. Toch hebben enkele wijken aan de periferie (Kalevoet-Moensberg, Kriekenpunt-Hombosch-Verrewinkel, Diesdelle) en de wijken Dries en Oudergem-Centrum hogere indicatorwaarden dan hun naburige wijken.
II.2. Evolutie 2019-2020 tot 2023-2024
Het gewestelijke gemiddelde is tussen 2019-2020 en 2023-2024 onveranderd gebleven: 7 % van de kinderen gaat naar een kleuterschool op meer dan 4 km van hun woonplaats. De ruimtelijke spreiding van het aandeel kinderen dat ver van huis naar school gaat, is stabiel gebleven, ondanks enkele opvallende veranderingen zoals in de wijken Diesdelle (van 11,5 % in 2019-2020 naar 7 % in 2023-2024) en Industrie Zuid (van 5 % in 2019-2020 naar 12,5 % in 2023-2024). De grote trends (zie kader hierboven) die in 2023-2024 zijn waargenomen, waren al zichtbaar in 2019-2020.
Opmerking
De afstand tot de woonplaats is doorgaans niet het enige criterium dat bepalend is bij de keuze van een school. Andere criteria, zoals normen en waarden van de instelling, reputatie van de school, het selectiebeleid of het soort wijk waarin de school zich bevindt, spelen een rol bij de keuze (GIRSEF1). Kinderen kunnen dus uit eigen keuze of uit noodzaak (zoals een gebrek aan plaatsen in scholen in de buurt) naar een school gaan die verder van huis ligt.
De afstanden in vogelvlucht tussen woonplaats en school worden berekend tussen het demografisch zwaartepunt van de statistische sector waar het kind woont en de XY-coördinaten van zijn school. Het demografisch zwaartepunt komt overeen met het gemiddelde van de kaartcoördinaten van elk bewoond adres in de sector, gewogen voor het aantal inwoners. In sommige grotere en langgerekte sectoren geeft het demografische zwaartepunt de woonplaatsen minder goed weer. Dit heeft een lokale impact op de indicator die daardoor moeilijk te begrijpen is. Op het niveau van de wijken (= groepering van statistische sectoren) wordt evenwel verwacht dat deze onnauwkeurigheden elkaar compenseren. Meer informatie: Focus van het BISA nr. 72
1 DELVAUX, Bernard et SERHADLIOGLU, Eliz, 2014. La ségrégation scolaire, reflet déformé de la ségrégation urbaine. Différentiation des milieux de vie des enfants bruxellois. Les cahiers de recherche du Girsef. Oktober 2014, nummer 100, beschikbaar op: https://www.uclouvain.be/cps/ucl/doc/girsef/documents/cahier_100_Delvaux-Serhadlioglu(1).pdf
De definitie van de cursief gedrukte woorden vindt u in het glossarium van de website.