De indeling van het grondgebied van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest in wijken

Brussel is een complexe stedelijke ruimte waarin zich verschillende levensstijlen en sociale dynamieken ontwikkelen. Deze zijn niet homogeen over het volledige grondgebied en de administratieve indeling in 19 gemeenten volstaat niet om inzichten te krijgen in de meeste van deze verschillen. Het doel van de Wijkmonitoring bestaat erin het gewestelijke grondgebied te observeren. Ze is gebaseerd op een indeling in entiteiten die kleiner zijn dan gemeenten. Deze stedelijke ruimtelijke observatie-entiteiten worden 'wijken' genoemd.

De wijken moeten aan bepaalde eigenschappen voldoen om een optimaal beeld te krijgen van de informatie voor het totale gewestelijke grondgebied:

  • Beschikbaarheid van de gegevens (vaak geleverd per statistische sector);
  • Bescherming van de privacy;
  • Statistische significantie van de indicatoren.

Rekening houdend met deze verschillende elementen werden tien criteria opgesteld voor de afbakening van de wijken op het gewestelijk grondgebied:

  1. De wijk vormt een aaneengesloten geheel.
  2. De wijk is samengesteld uit een geheel van aan elkaar grenzende statistische sectoren. Ze kan zich in verschillende gemeenten tegelijk bevinden.
  3. De wijk stemt overeen met een leefruimte die dagelijks wordt gedeeld door de mensen die er wonen.
  4. Bij de afbakening van de wijken wordt rekening gehouden met polarisatiecentra (handelskernen, voorzieningen enz.). Er kunnen dus dynamische en multifunctionele wijken afgebakend worden tussen meer residentiële wijken.
  5. De grenzen van de wijken respecteren in de mate van het mogelijke de oude historische grenzen.
  6. De wijken hebben een vergelijkbare oppervlakte, maar zijn in het algemeen kleiner in een zone met een hogere bevolkingsdichtheid.
  7. De exacte grenzen van een wijk worden bepaald door rekening te houden met de fysieke grenzen (kanaal, spoorwegen, grote verkeersassen, enz.).
  8. Elk punt van het grondgebied bevindt zich in slechts in een enkele wijk.
  9. De wijken mogen geen te kleine eenheden zijn (eenheden die met andere woorden te weinig inwoners tellen).
  10. Het vrij subjectieve gevoel om tot een wijk te behoren kan in overweging genomen worden.

Op basis van deze criteria werd een eerste afbakening ter advies voorgelegd aan de gemeentelijke en gewestelijke instanties. Dit werk werd verfijnd rekening houdend met de verschillende ruimtelijke inzichten.

De Wijkmonitoring deelt het Brussels Hoofdstedelijk Gewest in 145 wijken. Deze 145 wijken zijn onderverdeeld in twee groepen:

  • 118 woonwijken, waar 99,5% van de bevolking woont ;
  • 27 onbewoonde wijken, waar slechts 0,5% van de bevolking woont :
    • 6 industriegebieden of spoorwegzones;
    • 18 groene zones;
    • 3 begraafplaatsen.

Nuttige bestanden:

  1. Kaart: ligging van wijken, gemeenten en statistische sectoren (.pdf)

    Deze kaart toont de overlay van de onderverdelingen in wijken, gemeenten en statistische sectoren.

    (kleur, A0)

  2. Kaart: ligging van de wijken en gemeenten (.pdf)

    Deze kaart toont de ligging van de 145 wijken (zwart-wit, A3)

  3. Tabel: banden tussen wijken en gemeenten (.xls)

    Dit bestand geeft aan in welke gemeente(n) elk van de 145 wijken ligt

  4. Tabel: banden tussen statistische sectoren, wijken en gemeenten (.xls)

    Dit bestand verbindt statistische sectoren, wijken en gemeenten.

  5. Tabel: banden tussen statistische sectoren, wijken en macrozones

De GIS-laag van de wijken is beschikbaar bij Urbis, onder de naam UrbAdm_Md. Om deze te bekomen kunt u de UrbIS Adm-producten downloaden op https://datastore.brussels/web/urbis-download .